बारा खरे, सामान्य क्षण — जिथे तुमचं कुटुंब आणि त्यांच्या हक्काच्या गोष्टींमध्ये फरक फक्त एवढाच असतो की कागदपत्रं प्रत्यक्षात कुणाला सापडतात की नाही. खाली दिलेला प्रत्येक आकडा स्रोतांसह आहे — इथे घाबरवण्यासाठी काहीही रचलेलं नाही.
असे पैसे जे कायदेशीररीत्या अजूनही तुमचेच आहेत — फक्त कुणी ते तुमच्या कुटुंबाशी जोडू शकलं नाही म्हणून प्रलंबित पडलेले.
जवळपास ₹89,000 कोटींचे शेअर्स आणि डिव्हिडंड सध्या भारताच्या Investor Education & Protection Fund कडे पडून आहेत — खऱ्याखुऱ्या होल्डिंग्स, सात वर्षं कुणीही दावा न केल्यामुळे तिकडे वर्ग केलेल्या. ते परत मिळवण्यासाठी नेमकं कोणतं फोलिओ, कोणतं डीमॅट खातं, कोणती कंपनी हे सिद्ध करावं लागतं — ज्या वर्षांनंतर फक्त तुम्हालाच त्या तपशिलांची माहिती होती. Vaultherit च्या गुंतवणूक नोंदी प्रत्येक शेअर, म्युच्युअल फंड आणि क्रिप्टो होल्डिंग बरोबर तिथेच ठेवतात जिथे तुमच्या कुटुंबाला गरज पडेल तेव्हा ते सापडेल — सात वर्षांनी आणि रिकव्हरी एजंटची फी भरल्यावर नाही.
30.9 लाखांहून अधिक EPF खाती निष्क्रिय पडून आहेत — नवीन योगदान नाही, कुणी दावाही करत नाही — आणि त्यांत मिळून जवळपास ₹9,330 कोटी आहेत. असं खातं व्याज कमावणं थांबवतं आणि वाट पाहत शांतपणे आपली किंमत गमावत राहतं. ज्यांनी काही वेळा नोकरी बदलली आहे अशा बहुतेकांकडे किमान एक असं खातं असतं जे ते पूर्णपणे विसरून गेलेले असतात. Vaultherit च्या नोंदी तुम्ही कधीही उघडलेलं प्रत्येक खातं एका जागी लिहून ठेवतात — दशकभरातल्या जुन्या नियोक्त्यांमध्ये आणि कुणालाच न आठवणाऱ्या लॉगिन पेजेसमध्ये विखुरलेलं नाही.
SEBI ने सप्टेंबर 2026 पासून प्रत्येक डीमॅट खातं आणि म्युच्युअल फंड फोलिओवर नामांकन अनिवार्य केलं आहे — आणि कारण स्पष्ट आहे: नामांकन नसेल, तर जे आधीच कायदेशीररीत्या तुमच्या कुटुंबाचं आहे तेच मिळवण्यासाठी त्यांना जास्तीची कायदेशीर कागदपत्रं लागतात, आणि दीर्घकाळ दावा न केलेल्या होल्डिंग्स अखेर वरच्या शेअर्ससारख्याच IEPF कोषात जमा होतात. नामांकन करायला काही मिनिटं लागतात. न केल्यास कुटुंबाला महिने लागू शकतात. Vaultherit कोणत्या खात्यांना नामांकन आहे आणि कोणत्या नाही, याची नोंद ठेवतो.
दहा वर्षं कोणतीही हालचाल नसलेलं बँक खातं — ना जमा, ना काढणं, कधीकधी फक्त एक विसरलेलं रिकरिंग ट्रान्सफर — कायद्यानुसार RBI च्या स्वतःच्या Depositor Education and Awareness Fund मध्ये वर्ग केलं जातं. आता तिथे ₹86,900 कोटींहून अधिक रक्कम पडून आहे, देशातल्या जवळपास प्रत्येक बँकेत पसरलेली, प्रत्येक रुपया बरोबर तेच नाव आणि खाते क्रमांक समोर येऊन दावा करण्याची वाट पाहत आहे. एकट्या स्टेट बँक ऑफ इंडियाकडे त्यातला जवळपास एक चतुर्थांश हिस्सा आहे. Vaultherit च्या बँक खाते नोंदी तुम्ही कधीही उघडलेलं प्रत्येक खातं — जे तुम्ही अजूनही वापरता ते आणि जे अस्तित्वात आहे हे तुम्ही विसरून गेलात ते — एकाच जागी ठेवतात, जिथे तुमचं कुटुंब खरोखर शोधू शकेल.
असं कवच जे आत्ता अस्तित्वात आहे, तुमच्या मालकीच्या एखाद्या गोष्टीशी जोडलेलं — पण कुणाला ते वापरायचं माहीत नसेल तर निरुपयोगी.
भारतातील जवळपास प्रत्येक बँक डेबिट किंवा क्रेडिट कार्डवर मोफत अपघाती मृत्यू किंवा रुग्णालयात दाखल होण्याचं कव्हर असतं — पण बहुतांश कार्डधारकांनी याबद्दल कधी ऐकलेलंच नसतं. अपघातापूर्वीच्या 90 दिवसांत कार्ड वापरलं गेलं असेल तरच ते सक्रिय होतं, आणि दावा अपघातानंतरच्या 90 दिवसांत दाखल करावा लागतो. फक्त माहिती नसल्यामुळे यातली कोणतीही मुदत चुकली, तर आधीच फुकट मिळालेला फायदा नुसताच नाहीसा होतो. Vaultherit च्या नोंदी कार्ड, कव्हरेज आणि दाव्याची मुदत लिहून ठेवतात, जेणेकरून तुमचं कुटुंब इतक्या लवकर कारवाई करू शकेल की त्याचा अजूनही उपयोग होईल.
विमा कंपन्यांकडे ₹21,718 कोटींची दावा न केलेली पॉलिसीधारक रक्कम पडून आहे — त्यातला मोठा भाग अशा पॉलिसींचा आहे ज्या शोधायच्याही कुटुंबाला कधी सुचल्या नाहीत. वर्षांपूर्वी घेतलेली, कधी एखाद्या एजंटवर उपकार म्हणून, एकदाच उल्लेख होऊन पुन्हा कधीच नाही — अशी पॉलिसी जी शांतपणे लॅप्स होते कारण अजून हयात असलेल्या कुणालाच ती दावा करण्यासाठी तिथे आहे हे माहीतच नव्हतं. Vaultherit च्या नोंदी यासाठीच आहेत की "तुमच्या वडिलांची कुठेतरी पॉलिसी होती असं वाटतं" हे वाक्य, गरज पडेल त्या दिवशी, एका जागी असलेल्या खऱ्याखुऱ्या पॉलिसी क्रमांकात बदलावं.
कॅशलेस प्री-ऑथरायझेशनला साधारण एक तास लागायला हवा — पण बरेचसे दावे अजूनही टाळता येण्याजोग्या गोष्टींवर अडकतात: न वाचता येणारा डिस्चार्ज सारांश, राहून गेलेला एखादा फॉर्म, खोलीत कुणालाच नेमका माहीत नसलेला पॉलिसी क्रमांक. ज्या क्षणी तुमच्या कुटुंबाला सर्वात जास्त वेगाची गरज असते — तुम्ही ICU बेडवर, उपचार मंजुरीच्या प्रतीक्षेत — तेव्हा कॅशलेस उपचार आणि खिशातून पैसे भरणं यातला फरक पुढच्या पाच मिनिटांत कुणाला तुमचा पॉलिसी क्रमांक सापडतो की नाही यावर अवलंबून असू शकतो. Vaultherit च्या आरोग्य नोंदी तुमचे पॉलिसी क्रमांक आणि विमा कंपनीचा तपशील बरोबर तिथेच ठेवतात, जेणेकरून गरज असेल तेव्हा "बरोबर तिथेच" या शब्दांना खरा अर्थ राहील.
प्रत्येक EPF सदस्याला EDLI म्हणजेच Employees' Deposit Linked Insurance योजनेमार्फत आपोआप लाइफ कव्हर मिळतं — पूर्णपणे नियोक्त्याकडून भरलेलं, तुम्हाला कोणताही खर्च न करता, आणि तुम्ही नोकरीत असतानाच काही झालं तर नॉमिनीला ₹7 लाखांपर्यंत रक्कम देणारं. बहुतेकांनी याबद्दल कधीच ऐकलेलं नसतं, कारण फक्त एकदाच मिळणाऱ्या फायद्याची कुणीच जाहिरात करत नाही. एखाद्या जुन्या नोकरीत मागे राहिलेल्या प्रॉव्हिडंट फंड खात्याशी हे शांतपणे जोडलेलं असतं, आणि तुमच्या नॉमिनीचा तपशील कुठेतरी लिहिलेला नसेल, तर तुमचं कुटुंब हा दावा कसा करायचा हे शोधतही बसणार नाही. Vaultherit च्या नोंदी नेमकं तेच जपतात — कोणता नियोक्ता, कोणतं खातं, कोणता नॉमिनी — हा एकच तपशील ठरवतो की हा फायदा कधी खरोखर मिळतो की नाही.
डिजिटल नाही, अमूर्तही नाही — एक बंद दरवाजा किंवा अडकलेला कोर्ट खटला, दुसऱ्या बाजूला खऱ्याखुऱ्या कौटुंबिक कागदपत्रांसह.
भारतातील एकूण दिवाणी खटल्यांपैकी 66% जमीन आणि मालमत्ता वाद आहेत — लाखो प्रकरणं, सोडवायला सरासरी दोन दशकं. यातले बहुतेक हावरटपणातून सुरू होत नाहीत. ते सुरू होतात एका हरवलेल्या विक्रीपत्रातून, कुणी स्कॅन न केलेल्या एन्कम्ब्रन्स प्रमाणपत्रातून, कुणी पाठपुरावा न केलेल्या म्युटेशन नोंदीतून. Vaultherit च्या मालमत्ता नोंदी प्रत्यक्ष कागदपत्रं जपून ठेवतात, फक्त ती कुठेतरी अस्तित्वात आहेत एवढी टीप नाही — त्यामुळे जी एक गोष्ट तुमच्या कुटुंबाला वीस वर्षं कोर्टाबाहेर ठेवू शकते, ती गोष्ट तुम्ही आधीच करून ठेवलेली असते.
नोंदणीकृत नॉमिनी नसेल, तर मृत व्यक्तीची बँक लॉकर उघडण्यासाठी कायदेशीररीत्या उत्तराधिकार प्रमाणपत्र लागतं — अशी कोर्ट प्रक्रिया जी सहसा महिने, कधी वर्षभरापेक्षा जास्त वेळ घेते. दागिने, मालमत्तेची कागदपत्रं, कधी मृत्युपत्र स्वतः — हे सगळं त्याच एका जागेत बंद असतं जिथे कुटुंबाला सर्वात जास्त गरज असते नेमकं तेव्हाच पोहोचता येत नाही. Vaultherit कोणत्या लॉकर आहेत, कुठे आहेत आणि कुणाच्या नावावर आहेत याची नोंद ठेवतो — जेणेकरून किमान "ती तिथे आहे आणि कशी उघडायची हे आम्हाला माहीत आहे" हा भाग कधीच हरवलेला नसेल.
कोणताही रुपयाचा आकडा नसलेल्या दोन परिस्थिती — कारण काही गोष्टींना महत्त्वाचं ठरण्यासाठी आकड्याची गरज नसते.
ज्या बँक खात्यात कुणालाच प्रवेश करता येत नाही ती एक कायदेशीर समस्या आहे — संथ, त्रासदायक, पण अखेर कोर्टाच्या मार्गाने सुटू शकणारी. ज्या क्रिप्टो वॉलेटमध्ये कुणालाच प्रवेश करता येत नाही ते तसं नाही. तिथे कोणताही वारसदार दावा नाही, कोणताही कोर्ट ऑर्डर नाही जी फक्त एकाच व्यक्तीच्या स्मरणात असलेली प्रायव्हेट-की उघडू शकेल. अनेक अभ्यासांच्या अंदाजानुसार लाखो Bitcoin या पद्धतीने आधीच कायमचे नाहीसे झाले आहेत — कोणत्याही कायद्यामुळे नाही, तर साध्या गणितामुळे. Vaultherit च्या क्रिप्टो होल्डिंग नोंदी आणि रिकव्हरी-फ्रेज सिस्टम खास यासाठीच आहेत की "कायमचं" या शब्दाचा खरा अर्थ तुमच्या कुटुंबाला अशा प्रकारे कधीच कळू नये.
आई-वडिलांचा फोन. एक लॅपटॉप. पंधरा वर्षांचे कौटुंबिक फोटो असलेलं एक क्लाउड खातं — एका पासवर्डच्या मागे बंद, जो फक्त एकाच व्यक्तीच्या डोक्यात होता. याला कोणताही रुपयाचा आकडा नाही, आणि गरजही नाही: या पानावरच्या इतर सगळ्या गोष्टींसारखीच ही सर्वात साधी समस्या आहे, फक्त कागदपत्रांशिवाय. Vaultherit, बाकी सगळ्याच्या तळाशी, काय कशाला उघडतं हे लिहून ठेवण्याची जागा आहे — जेणेकरून त्या आठवणी तुमच्या कुटुंबासाठी पुन्हा एकदा हरवणारी गोष्ट बनू नयेत.
वकिलाच्या कार्यालयात मोठ्याने वाचलं जाणारं मृत्युपत्र नाही, आणि वर्षांनी खूप उशिरा कुणाला सापडणारी चिठ्ठीही नाही. Pro मध्ये तुम्ही एक एन्क्रिप्टेड व्हॉइस किंवा व्हिडिओ संदेश ठेवू शकता, तुमच्या व्हॉल्टमधल्या बाकी सगळ्या गोष्टींसारखाच सील केलेला — इमर्जन्सी अॅक्सेस मिळतो त्याच क्षणी तुमच्या निवडलेल्या विश्वासू संपर्काला दिला जाणारा, त्याआधी एक दिवसही नाही. तुमचा खरा आवाज. तुमचा खरा चेहरा, तुम्हाला हवं असेल तर. जितका वेळ लागेल तितका सुरक्षित ठेवलेला, आणि खरी गरज असेल तेव्हाच एकदाच सांगितला जाणारा.
Pro च्या डिजिटल लेगसीमध्ये पाहा →यातलं काहीही करण्यासाठी काही चुकीचं व्हावं लागत नाही. फक्त पाच मिनिटं हवीत, एकदा, जेव्हा सगळं काही ठीक आहे.
Free वर सुरुवात करा — हे पान वाचायला जितका वेळ लागला त्याहून कमी वेळात तुमची पहिली नोंद जोडा.
Free मध्ये तुम्ही प्रत्येक कॅटेगरी पाहू शकता आणि 3 रेकॉर्ड टाइप्सने सुरुवात करू शकता, कार्ड लागत नाही. ठरवण्यापूर्वी वापरून पाहणं चांगलं.
Vaultherit Free मिळवा